Chợ Cẩm Lệ: Đổi thay từ nhịp sống hàng ngày

Văn hoá đi chợ của người Việt Nam từ lâu đã mang theo một giá trị cộng đồng cao đẹp. Theo thời gian, khi nhắc về chợ truyền thống, người ta đã quá quen thuộc hình ảnh của các mẹ, các cô, các bác tiểu thương với đôi bàn tay và ánh mắt nhuộm màu của lo toan cuộc sống. Cũng có lẽ hình ảnh đó đã khắc vào sâu tâm trí đến nỗi chẳng mấy ai nhận ra rằng chợ truyền thống đang từng chút một đổi thay, hệt như đang dần sinh ra một thế hệ “chợ mới” nhưng không lạ với tất cả chúng ta.

Trước bài toán làm sao để giữ nét truyền thống của chợ từ xưa đến nay nhưng vẫn đáp ứng tiêu chí đổi mới của nhu cầu tiêu dùng, làm sao để cải thiện và khắc phục khuyết điểm trong quản lý về vệ sinh an toàn thực phẩm từ nguồn cung cấp, về khối lượng rác thải và hơn hết là vì môi trường của địa phương. Ban Quản lý chợ Cẩm Lệ đã hợp tác cùng nhóm dự án, triển khai áp dụng sáng kiến gian hàng Xanh tại chợ Cẩm Lệ, một quyết định đã làm thay đổi cả nhịp sống đời thường của người dân địa phương và nhiều bất ngờ thú vị khi triển khai với nhóm dự án.

Điều đầu tiên khi nhắc về chợ truyền thống, chính là nghi vấn xoay quanh câu chuyện quản lý nguồn cung cấp và vệ sinh an toàn thực phẩm. Sau đó là công tác xử lý rác thải tại khu nhà lồng chợ nói riêng và công tác quản lý rác thải của chợ nói chung. Chợ Cẩm Lệ, sau nhiều cuộc họp làm rõ trăn trở, thông qua nhiều cuộc họp tham vấn kỹ lưỡng với chuyên gia của nhóm dự án để thống nhất kế hoạch triển khai. Nhóm dự án cùng BQL chợ vừa mới được thành lập ở thời điểm đó đều cảm thấy một sức nặng vô hình nhưng cũng háo hức không kém trước thử thách tuy khó mà đầy ý nghĩa này.

Truyền thống nên giữ lại hay đổi mới?

Từ ngày đầu khảo sát và quyết định cách thức hiện thực hóa mong muốn: Từ gian hàng vắng nhựa đến người đi chợ sẵn sàng chung tay dùng túi cá nhân, nhóm dự án đã tưởng tượng ra rất nhiều kịch bản cho các trường hợp như tiểu thương chưa sẵn sàng, người dân chưa nhận thức rõ ràng về ảnh hưởng của rác thải,….vì truyền thống vốn đã khó đổi mới từ lâu. Thế nhưng, bất ngờ thay, khi tiểu thương tiếp cận sáng kiến, có đến 10 gian hàng đã rất sẵn lòng và quyết tâm thực hiện theo cam kết vận hành khi đăng kí Gian hàng Xanh giảm nhựa. Một khởi đầu đầy thuận lợi với từng cá nhân trách nhiệm và tích cực, hệt như họ đã sẵn sàng từ rất lâu!

Quả thực không ngoa khi nói rằng, Chợ Cẩm Lệ trong giai đoạn chuyển mình đã nhận được rất nhiều sự tin tưởng và khích lệ từ chính con người nơi đây, hợp tác và hợp lực nâng cao trải nghiệm đi chợ cho tất cả bà con. Hơn cả sự đổi mới về quản lý, Chợ Cẩm Lệ có thể tự hào khi trung hoà được nét truyền thống trong nếp sinh hoạt tại chợ và hội nhập xu thế bền vững với sự ủng hộ của tiểu thương.

Màu xanh, không chỉ đến từ dự án

Nhộn nhịp một sức sống xanh

Giữa tấp nập và nhộn nhịp của chợ Cẩm Lệ hằng ngày, Ban quản lý chợ đã chăm chỉ nỗ lực tham gia vào khoá đào tạo nâng cao năng lực với nhóm dự án. Không còn những phương thức triển khai thủ công cũ kĩ, thay kỹ năng “xanh” vào công tác quản lý nhà lồng chợ, Ban quản lý đã tiên phong thay đổi để nâng cấp năng lực làm tiền đề vững chắc cho các hoạt động tiếp theo diễn ra trơn tru và hiệu quả.

Đồng hành cùng Ban quản lý chợ trong buổi nâng cao nhận thức nhằm tập trung vào chiến lược truyền thông triển khai mô hình gian hàng xanh và giảm sử dụng nhựa. Nhóm dự án luôn cảm nhận được ý chí từ đôi mắt đầy tự tin và những câu hỏi vô cùng sát thực tế của họ. Ở thời điểm chuẩn bị, chính từ Ban quản lý đã giúp chiến lược thành công nửa chặng đường. Hơn ai hết, nhóm dự án hiểu được nếu không có sự quan tâm sâu sắc này, nhất định sẽ không thể phủ xanh nhịp sống ở chợ chỉ từ chiến lược của dự án.

Hiếm có nơi nào chứng kiến sự cống hiến hết mình như chợ Cẩm Lệ trong nỗ lực cách mạng hóa hoàn toàn một khu chợ truyền thống. Không chỉ nghĩ về lợi ích của riêng các chủ gian hàng, còn bao gồm cả lợi ích của những khách hàng thường xuyên ghé chợ. Song song đó, Cẩm Lệ còn có một Ban quản lý chu đáo đã chuẩn bị 150 túi lưới được thiết kế đặc biệt. Những chiếc túi này, có màu xanh hấp dẫn và độ bền vượt trội, đã được trao tận tay cho những người đến thăm chợ Cẩm Lệ. Với vai trò khuyến khích các hoạt động thân thiện với môi trường và bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với những khách hàng thân thiết với chợ, những chiếc túi tái sử dụng này đã đóng một vai trò đánh dấu giai đoạn chợ Cẩm Lệ bước vào một nhịp sống mới — nhịp sống xanh theo hơi hướng bền vững và giảm phát thải hơn trước rất nhiều.

Thành công của sáng kiến gian hàng xanh tại Chợ Cẩm Lệ cho thấy sức mạnh của hành động tập thể trong việc giải quyết vấn đề rác thải nhựa ở chợ truyền thống đã tồn tại bấy lâu. Lấy động lực từ sự ủng hộ của tiểu thương, thực hiện các chương trình đào tạo, nâng cao nhận thức và cung cấp các lựa chọn thay thế thiết thực, chợ Cẩm Lệ có thể nói là một ví dụ tích cực về trao quyền cho sự thay đổi, phủ thêm xanh, giảm thêm nhựa! Cam kết giảm thiểu rác thải nhựa của Chợ Cẩm Lệ không chỉ mang lại lợi ích cho môi trường mà còn góp phần xây dựng một tương lai xanh hơn cho các thế hệ mai sau. Cùng nhau, chúng ta có thể tạo ra tác động đáng kể và tạo ra một cộng đồng an toàn và bền vững hơn cho tất cả mọi người.