Chùa Đình Quán: Hòa hợp thuận tự nhiên

Nép mình trong con ngõ nhỏ thuộc phường Phú Diễn, Bắc Từ Liêm, chùa Đình Quán là một trong những địa điểm tâm linh thu hút rất nhiều tăng ni, phật tử tại Hà Nội. Xuyên suốt nhiều năm hoạt động, các sư thầy và nhà chùa đều đặn tổ chức các hoạt động thiện nguyện ý nghĩa hướng tới cộng đồng với sự tham gia của rất nhiều phật tử. Từ việc nấu cơm, nấu cháo từ thiện đến các khóa tu mùa hè hay vãn cảnh chùa đều đón một lượng người rất lớn đến từ khắp mọi miền Tổ Quốc. Trước tình cảm đong đầy đó, nhà chùa chú trọng hơn vào các công tác giải quyết rác thải sinh hoạt tồn đọng, xử lý phân loại rác tại nguồn nhằm mang lại một chốn dừng chân gần gũi với thiên nhiên và bảo tồn bảo quản cảnh sắc được trọn vẹn như lời cảm ơn đáp lại những tình cảm ấy.

Cùng với sự đồng hành của dự án LSPP, triển khai bởi Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Xanh GreenHub, thông qua các buổi học tập, thực hành phân loại rác thải được các sư tu tập giờ đây đã quen thuộc như thói quen lành mạnh này mỗi ngày. Đối với nhà chùa và các sư thầy, sư cô, việc cải thiện chất lượng môi trường sống tại chùa hay rèn luyện cho mỗi người một hành động xanh cũng đóng góp một nét đẹp văn minh đến cuộc sống này thêm tươi đẹp hơn. Theo thầy Thích Tịnh Quán - Sư thầy trụ trì Chùa Đình Quán, trước khi dự án bảo vệ môi trường của GreenHub được triển khai tại nơi đây, nhà chùa chỉ có duy nhất một loại thùng rác, cũng vì vậy có rất nhiều loại rác có giá trị tái chế bị trộn lẫn vào nhau như chai lọ, rau củ quả và túi nilon không chỉ trong thùng rác mà còn ở bãi rác sau chùa, khiến không gian tu tập bị ô nhiễm ảnh hưởng.

Trước đây, khi nhận thức về rác thải còn hạn chế, tình trạng này được xem là hiển nhiên, thế nhưng phát triển theo thời gian, chùa Đình Quán đã đón nhận những thay đổi tích cực, triệt để trong hành động khi tham gia xây dựng mô hình Chùa không rác. Phối hợp cùng các chuyên gia trong hành trình đổi mới, chùa nhận được sự hỗ trợ cả về trang thiết bị phù hợp để tối ưu việc phân loại, tuần hoàn rác thải và kiến thức về phân loại, nhận diện các loại rác thải và hành trình từ phân loại đến tái chế, ứng dụng tái chế vào ủ phân bón hữu cơ,... các sư đã có thời gian gắn bó với đội ngũ thực hiện cùng hành động cho một ngôi chùa xanh không rác, nỗ lực xóa bỏ triệt để tình trạng ô nhiễm của bãi rác sau chùa.

Song song với triển khai thu gom, Chùa Đình Quán vốn gắn liền với cảnh sắc bình yên từ thiên nhiên vườn tược, chính vì vậy mảnh vườn trong khuôn viên chùa có rất nhiều cây, đặc biệt lượng rác từ hoa lá chiếm tới hơn 52% tổng rác thải, nên các sư thầy đã nhanh chóng áp dụng các kỹ thuật đã học được để mang các loại rau củ quả bị thừa, dập,... ra ủ để làm phân bón cho cây trồng. Áp dụng triệt để các kiến thức xanh, nhà chùa đã phối hợp cùng GreenHub làm enzyme để sản xuất thành nước rửa tay, rửa bát hữu cơ, vừa giảm thiểu bớt một phần kinh phí vừa có sản phẩm tẩy rửa tốt cho sức khỏe và môi trường.

Mọi công sức bỏ ra đều được đáp đền xứng đáng, theo số liệu được tổng hợp sau khi triển khai ổn định mô hình, chùa Đình Quán ước tính trong một tuần thu gom được hơn 106,4 kg rác thải để đưa vào quy trình tuần hoàn, từng bước biến rác thải thành tài nguyên.

Đổi mới là một hành trình dài, đi từ mô hình thành công đến duy trì để bền vững lối sống xanh, tăng ni phật tử sau khi tham gia mô hình Chùa không rác đều tiếp tục kiên trì lan tỏa và tích cực áp dụng trong mọi hoạt động thường nhật để hành trình này có thể sẽ còn kéo dài hơn nữa, bền vững và tích cực vì một Hà Nội xanh, vì một tương lai xanh đầy cảm hứng.

Để tạo ra sự ảnh hưởng tích cực hơn đến cộng đồng tăng ni phật tử, nhà chùa đã kết hợp cùng GreenHub tạo ra các khóa học bảo vệ môi trường dành cho các bạn trẻ khi tham gia các khóa tu mùa hè tại chùa Đình Quán. Trung bình lượng người tham gia các khóa tu lên tới 200 - 250 người/khóa, và có khoảng từ 5-6 khóa tu mỗi năm, chương trình hứa hẹn sẽ mang lại sức lan toả to lớn đến thế hệ kế thừa của đất nước. Từ đó giúp các em có một cách tiếp cận đến các vấn đề môi trường một cách phù hợp, chuyển đổi hành vi một cách tự nhiên bằng sự quan tâm thuần khiết nhất đến mẹ thiên nhiên. Nhóm thực hiện dự án cảm thấy vô cùng hạnh phúc và biết ơn khi được biết các bạn nhỏ đều thích thú và trầm trồ trước những kiến thức thực tế “nhỏ mà có võ", thu gom, tái chế và bảo vệ môi trường còn trở thành một chủ đề khơi gợi sự sáng tạo mang lại cảm giác gợi mở về các quan điểm mới, ý tưởng mới giảm thiểu tác động xấu bằng từng việc nhỏ mỗi ngày của các bạn phật tử nhỏ tuổi.

Một hành động ý nghĩa sẽ luôn tạo cảm hứng đến những người xung quanh. Khi mô hình chùa không rác gặt hái những thành công từ giải pháp thiết thực và gần gũi, các giải pháp được chia sẻ rộng rãi từ chùa về từng căn nhà nhỏ của nhân sự chùa Đình Quán, rất nhiều gia đình tại địa phương cũng được khuyến khích tham gia tạo ra những ảnh hưởng tích cực đáng ghi nhận. Chú Trần Khắc Hạnh, bảo vệ tại chùa Đình Quán chia sẻ sự ngưỡng mộ to lớn của mình dành cho các hoạt động dự án và khẳng định sẽ tiếp tục lan tỏa nhiều hơn nữa ý nghĩa của mô hình chùa không rác này không chỉ tới người thân mà cả bạn bè gần xa khi có cơ hội để chung tay hạn chế tối đa lượng rác bị vứt bỏ ra môi trường.

Nhắc tới những thách thức mà nhà chùa gặp phải trong quá trình thực hiện hoạt động chuyển hóa rác thải hữu cơ, thầy cho biết khó khăn trong duy trì hoạt động xanh đến từ nhiều khách vãng lai chưa có thói quen phân loại rác ghé thăm chùa, vì vậy các phật tử trong chùa đã luôn phải tích cực nhắc nhở, tuyên truyền để khách thập phương ghé vãn cảnh chùa từ từ hiểu và từ từ thay đổi cùng các sư tại đây.

Môi trường của Phật giáo dạy cho mọi người biết làm đẹp cho cuộc đời này và bảo vệ Trái Đất xanh cho mình. Việc bảo vệ môi trường lồng ghép trong Phật giáo là vô cùng hợp lý, cần được đẩy mạnh hơn trong quá trình tu tập. Bởi lẽ, Phật giáo không chỉ giáo dục đối với người tu sĩ mà còn răn dạy các phật tử phải trân quý các giá trị mà mình đang có. Chính vì vậy, việc bảo vệ môi trường có quan hệ mật thiết với Phật giáo. Đó là động lực lớn để nhà chùa thực hiện chương trình này
— Thầy Thích Tịnh Quán, trụ trì chùa Đình Quán