Đăng ngày 13 tháng 5, 2026
PHA ra đời để hợp nhất các mạng lưới rời rạc thành một tiếng nói chung — kết nối việc giảm rác thải nhựa với bảo vệ sức khỏe cộng đồng, từ đó nảy sinh những mô hình như “Bệnh viện xanh”.
Trước khi có PHA, đã có một số tổ chức và nhóm nỗ lực đang làm phần của họ để giải quyết vấn đề rác thải nhựa ngày càng trầm trọng tại Việt Nam, nhiều giải pháp đã được thiết lập, cụ thể có thể kể đến là: Chương trình Đối tác Hành động Quốc gia về Nhựa (NPAP), Liên minh Không Rác Việt Nam (VZWA), Mạng lưới một sức khỏe các trường Đại học Việt Nam (VOHUN), vv.. Dù đã có những ảnh hưởng và thành công nhất định, thế nhưng không thể phủ định việc hợp nhất các sáng kiến và mạng lưới khác nhau này sẽ rất quan trọng để tối đa hóa tác động của các giải pháp hướng đến cộng đồng. PHA được thiết kế nhằm kết nối các mạng lưới này, chia sẻ thông tin và tạo ra tiếng nói thống nhất giảm thiểu ô nhiễm rác thải nhựa. Nhiệm vụ của PHA rất rõ ràng: huy động các nguồn lực kỹ thuật và tài chính, chia sẻ kinh nghiệm thực hiện và góp phần nâng cao hiệu quả của các sáng kiến đang vận hành. Song song đó, việc thành lập “Đối tác Hành động Nhựa và Sức khỏe” (PHA) là một kế hoạch chung phù hợp để tổng hợp và đưa ra các đề xuất hiệu quả nhất với nhiệm vụ kết nối các mạng lưới (Network-to-Network), chia sẻ thông tin (Information Hub), tạo ra một tiếng nói thống nhất trong cuộc chiến giảm thiểu ô nhiễm rác thải nhựa (One voice for Plastic and Health).
Đối tác Hành động về Nhựa và Sức khoẻ (PHA) là tên gọi của một sáng kiến đầy hứa hẹn sẽ thay đổi cách chúng ta nghĩ về rác thải nhựa và các tác động của rác thải đến sức khỏe của cộng đồng. Động lực thúc đẩy PHA là quyết tâm chung nhằm giảm thiểu sự gia tăng đáng báo động của rác thải nhựa, vốn đang tàn phá cả môi trường và sức khỏe của người dân Việt Nam. Cũng từ nền tảng về một ước mơ chung, sáng kiến Đối tác Hành động về Nhựa và Sức khoẻ (PHA) được kỳ vọng sẽ nhanh chóng lớn mạnh và có thể đại diện cho tinh thần hợp tác, cùng hành động với tầm nhìn giải quyết một trong những thách thức môi trường cấp bách nhất của thời đại chúng ta.
Vào ngày 17 tháng 12 năm 2021 tại Hà Nội, buổi lễ công bố “Đối tác Hành động Nhựa và Sức khỏe” (PHA) đã diễn ra thành công tốt đẹp với sự tham gia của hơn 100 đại biểu tham dự đến từ nhiều bên liên quan như Chính phủ, Tổ chức Quốc tế, Tổ chức phi chính phủ, Doanh nghiệp, Trường đại học, Viện nghiên cứu, v.v. Cũng trong buổi lễ này, GreenHub cùng với 05 tổ chức khác, chính thức thành lập ban điều hành, chịu trách nhiệm xây dựng và phát triển nhiệm vụ và kế hoạch làm việc của Đối tác Hành động. Tính đến thời điểm hiện tại, PHA đã nhận được sự ủng hộ của 26 đối tác, bao gồm các cơ quan chính phủ, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức phi chính phủ trong nước và quốc tế cũng như các doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam. Với liên minh ngày càng được mở rộng này, PHA đã có thể bắt đầu hoạt động và tiến hành nhiều hoạt động và hội thảo khác nhau.
PHA đã chính thức đi vào hoạt động với nhiều hoạt động và hội thảo đa dạng bao gồm: Tổ chức cuộc họp quý kỳ cho các thành viên chủ chốt trong mạng lưới, phát triển các công cụ và kênh thông tin số hóa và trực tuyến để thảo luận hàng ngày, cập nhật và giao tiếp.
Trong năm 2022-2023, PHA phối hợp với các đối tác đã tổ chức nhiều hội thảo kỹ thuật với các chủ đề quan trọng, thu hút đông đảo sự quan tâm của cộng đồng như tác động có hại của nhựa dùng một lần đối với sức khỏe, thúc đẩy các giải pháp tuần hoàn để giảm thiểu tác động của ô nhiễm nhựa đối với sức khỏe, đề xuất chính sách và biện pháp can thiệp cụ thể trong giảm rác thải nhựa cho Việt Nam.
Trong mọi nỗ lực của hành trình thúc đẩy giảm rác thải nhựa, chúng ta đều biết rằng việc thay đổi thói quen đã hình thành từ lâu là một điều không hề dễ dàng. Mạng lưới PHA cũng nhận ra rằng chỉ việc tăng cường nhận thức về tác động tiêu cực của rác thải nhựa sẽ là không đủ để tạo ra sự khác biệt thực sự. Vì vậy, điều cần phải làm chính là kết nối sự liên quan giữa việc giảm thiểu sử dụng nhựa và sức khỏe, rất nhanh chóng PHA đã chú trọng huy động sự tham gia của các chuyên gia làm việc trong lĩnh vực y tế vào các sự kiện/dự án có tiềm năng triển khai nhanh chóng.
Trong buổi hội thảo diễn ra vào ngày 17/08/2022, nhu cầu kết nối hoạt động giảm thiểu nhựa và bảo vệ sức khỏe đã được thảo luận một cách chặt chẽ, đã gây ấn tượng mạnh mẽ với tất cả mọi người. Cũng từ buổi thảo luận này đã cho ra đời mô hình “Bệnh viện xanh”. Sau buổi hội thảo, hai thành viên chủ chốt của PHA, Family Health International (FHI 360) và Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Môi trường Sức khỏe (CHERAD), đã nhanh chóng bắt tay vào công việc. FHI tập trung vào việc xây dựng nền kỹ thuật cho mô hình, trong khi CHERAD đảm nhiệm vai trò quan trọng trong việc truyền thông và điều chỉnh ý tưởng để phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Ý tưởng “Bệnh viện Xanh” đã thu hút sự chú ý của một doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực này - Tập đoàn Vingroup. Đại diện từ tập đoàn bày tỏ sự ấn tượng, cũng như thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ cùng mong muốn có thể áp dụng ý tưởng này cho hệ thống bệnh viện Vinmec khi mô hình này được phát triển hoàn chỉnh và rõ ràng.
Chính từ những thành công này là một minh chứng cụ thể cho thấy PHA không chỉ cùng hành động về việc tăng cường nhận thức, mà còn là hành động chung để tạo ra các giải pháp sáng tạo tác động rộng rãi và quy mô. PHA đã và đang không ngừng nỗ lực để kết nối những nguồn lực và hoạch định những ý tưởng mới phụng sự cho một Việt Nam sạch sẽ, xanh hơn và khỏe mạnh hơn cho tất cả chúng ta.
PHA cũng liên tục nhấn mạnh, đề cao vai trò của “cổng thông tin” (Information Hub) cũng như kết nối các mạng lưới (Network-to-network) thông qua việc tạo ra một nền tảng để các thành viên thảo luận và tìm kiếm những cơ hội hợp tác. Một điểm nổi bật của PHA là sự tham gia tích cực từ phía các doanh nghiệp tư nhân trong các hoạt động giảm thiểu rác thải nhựa. Trong tương lai, PHA sẽ đồng hành và cung cấp thông tin đầu vào về kỹ thuật cho việc xây dựng Kế hoạch Hành động Quốc gia về Kinh tế tuần hoàn.
Chúng tôi hi vọng rằng việc thành lập ‘Đối tác Hành động Nhựa và Sức khỏe’ sẽ đánh dấu sự bắt đầu của một kỷ nguyên mới về hợp tác, trao đổi kiến thức và các thực hành tốt xung quanh các thách thức về ô nhiễm nhựa. Đối tác Hành động Nhựa và Sức khỏe sẽ là một trong những Đối tác đầu tiên tập trung về Nhựa và các tác động của nó đến sức khỏe con người. Những cuộc trao đổi và đối thoại này sẽ giúp chúng ta cùng nhau giải quyết những thách thức cấp bách trong mảng phát triển ở Việt Nam.
— Ms. Christine Gandomi, Giám đốc Điều hành phụ trách mảng Môi trường và Năng lượng tại USAID
Website đang trong mùa vun trồng — một số nội dung sẽ tiếp tục được cập nhật. Cảm ơn bạn đã ghé thăm sớm.