Chuyên gia GreenU hướng dẫn xã nông thôn Hải Phòng biến rác hữu cơ thành mùn: Hơn 3.300 tấn rác thải mỗi ngày cần lời giải từ nguồn

Sáng 8/10, tại xã An Lão (Hải Phòng), Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP Việt Nam) tổ chức hội nghị hướng dẫn phân loại, thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn và xử lý rác thực phẩm, rác hữu cơ. Hội nghị có lãnh đạo, cán bộ chuyên trách và các đơn vị thu gom rác từ 67 xã, phường trên địa bàn thành phố. Ths. Dương Trần Anh Tuấn – chuyên gia của GreenU – là một trong những chuyên gia trực tiếp giải đáp thắc mắc của cơ sở về kỹ thuật và đầu ra của rác hữu cơ.

Áp lực 3.300 tấn rác mỗi ngày

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, thành phố hiện phát sinh khoảng 3.300 tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày, trong đó khu vực đô thị khoảng 2.000 tấn và nông thôn khoảng 1.300 tấn. Nhựa và túi nilon khó phân hủy tiếp tục tăng nhanh. Thành phố đang chuyển từ cách làm “thu gom rồi đem chôn lấp, xử lý tập trung” sang “quản lý ngay tại nơi phát sinh”: giảm thiểu, phân loại và tái chế theo hướng kinh tế tuần hoàn, nhằm cụ thể hóa Chỉ thị 16 của Ban Thường vụ Thành ủy và Kế hoạch 331 của UBND thành phố. Sở đã ban hành hướng dẫn kỹ thuật phân loại, xử lý rác hữu cơ, cùng quy chế mẫu và bộ chỉ số theo dõi, giám sát cho các địa phương.

Biến rác hữu cơ thành tài nguyên

Theo Ths. Dương Trần Anh Tuấn, mục tiêu xử lý rác thực phẩm ở hộ gia đình và cụm hộ nông thôn là tạo ra “mùn hữu cơ” giàu dinh dưỡng để bón cây tại chỗ, không phải sản xuất “phân bón hữu cơ thương phẩm” để bán ra thị trường. Nhờ vậy, người dân không phải chịu các quy chuẩn kiểm định thương mại khắt khe và hoàn toàn có thể tự làm, tự dùng. Sau khi ủ hoại mục, khối lượng rác hữu cơ giảm tới khoảng 80%: 1 tấn rác chỉ còn 100–200 kg mùn. Lượng này thậm chí chưa đủ để các hộ và địa phương bón cho vườn tược, cây công trình, nên không lo thừa ứ đầu ra.

Những lưu ý kỹ thuật cốt lõi

Yếu tố then chốt để ủ rác thành công là kiểm soát độ ẩm bằng cách phối trộn với rác khô giàu carbon như rơm rạ, mùn cưa theo tỷ lệ thích hợp. Thiếu cơ chất khô, rác sẽ nhão, bốc mùi và hỏng mẻ ủ, vì vậy các xã nên vận động người dân không đốt rơm rạ sau thu hoạch mà thu gom dự trữ làm nguyên liệu ủ. Với quy mô cụm hộ xử lý khối lượng lớn, rác và rơm rạ cần được băm, cắt nhỏ để quá trình phân hủy nhanh gấp đôi, rút chu kỳ từ 3–6 tháng xuống còn vài tuần, đồng thời tiết kiệm diện tích hố ủ và sân bãi. Người dân cũng được hướng dẫn ngâm ủ rác nhà bếp, vỏ trái cây thành enzyme sinh học dùng tẩy rửa sinh hoạt.

“Các bước hướng dẫn rất chi tiết, dễ áp dụng. Sau hội nghị, chúng tôi sẽ triển khai ngay mô hình tại cơ sở, vừa giảm áp lực cho các tổ thu gom, vừa có thêm nguồn mùn sạch cải tạo đất trồng.” – chị Lê Thị Minh, phường An Dương, đại biểu tham dự.

Đại diện Sở nhấn mạnh phân loại rác tại nguồn là nhiệm vụ khó, đòi hỏi sự kiên trì, đồng thuận của người dân và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; các chuyên gia sẽ tiếp tục đồng hành, giải đáp vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Nguồn: “Hải Phòng tìm lời giải xử lý hơn 3.300 tấn rác thải mỗi ngày”, Báo Nông nghiệp và Môi trường, 09/10/2026