Toàn cảnh thị trường đầu tư cho kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam 2026

Dự án Go Circular (GIZ Việt Nam) vừa công bố báo cáo tóm tắt “Toàn cảnh thị trường đầu tư cho kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam 2026”, tổng hợp và phân tích cơ sở dữ liệu 116 tổ chức tài chính trong nước và quốc tế có khả năng tài trợ hoặc đầu tư vào các mô hình kinh doanh kinh tế tuần hoàn (KTTH) tại Việt Nam. Go Circular là chương trình toàn cầu do Bộ Hợp tác và Phát triển Kinh tế Đức (BMZ) tài trợ, GIZ thực hiện, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay thuộc Bộ Tài chính).

116 tổ chức tài chính, phần lớn vẫn đến từ nước ngoài

Cơ sở dữ liệu ghi nhận 116 tổ chức tài chính, trong đó 108 tổ chức (93%) đang hoạt động bình thường. 40 tổ chức (34%) có trụ sở tại Việt Nam, trong khi 76 tổ chức (66%) đặt trụ sở ở nước ngoài — chủ yếu tại Singapore, Mỹ và châu Âu — cho thấy thị trường vốn cho KTTH tại Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào dòng vốn quốc tế, đặc biệt ở giai đoạn đầu tư mạo hiểm và vốn cổ phần tư nhân.

VC/nợ, quỹ tác động và quỹ PE dẫn đầu về số lượng

Đầu tư mạo hiểm/nợ tư nhân là nhóm đông đảo nhất với 27 tổ chức (23%), tiếp theo là quỹ đầu tư tác động (22 tổ chức, 19%) và quỹ vốn cổ phần tư nhân — PE (20 tổ chức, 17%). Ngân hàng thương mại chiếm 12 tổ chức (10%), gần như toàn bộ có trụ sở tại Việt Nam và cung cấp tín dụng xanh; các chương trình tăng tốc khởi nghiệp đóng góp 9 tổ chức (8%).

Hình 1. Phân bố theo loại hình tổ chức tài chính (Top 10/15 loại)

Vốn chủ sở hữu chiếm ưu thế, mức tài trợ tối thiểu trung vị khoảng 500.000 USD

Vốn chủ sở hữu là phương tiện tài chính phổ biến nhất (79 lượt tổ chức đề cập, 68%), tiếp theo là nợ/vay (33 lượt, 28%) và tài trợ dự án không hoàn lại (24 lượt, 21%). Trong số các tổ chức công bố công khai điều kiện tài trợ, mức tối thiểu trung vị khoảng 500.000 USD và mức tối đa trung vị khoảng 2 triệu USD — nhưng khoảng dao động rất rộng, từ 50.000 USD đến 150 triệu USD. Đáng chú ý, chỉ 2 tổ chức phục vụ mức tài trợ dưới 100.000 USD, trong khi đây thường là nhu cầu vốn ban đầu của doanh nghiệp khởi nghiệp/DNVVN tuần hoàn.

Dòng vốn thiên về giai đoạn tăng trưởng, còn khoảng trống ở giai đoạn hạt giống

Giai đoạn tăng trưởng (29 lượt) và tăng trưởng sớm (17 lượt) được quan tâm nhiều nhất, cho thấy dòng vốn hiện có thiên về doanh nghiệp đã chứng minh được mô hình kinh doanh. Giai đoạn đầu/hạt giống vẫn có sự hiện diện đáng kể (25 lượt cho “giai đoạn đầu”, 9 lượt cho “hạt giống”), chủ yếu đến từ các accelerator và quỹ VC quốc tế; 43 tổ chức (37%) không chỉ định giai đoạn đầu tư cụ thể.

Hơn một nửa số tổ chức xem kinh tế tuần hoàn là trọng tâm đầu tư rõ ràng

66 tổ chức (57%) được đánh giá có mức độ tập trung “mạnh” hoặc “rất mạnh” vào kinh tế tuần hoàn. Nhóm accelerator và VC/nợ có xu hướng tập trung rất mạnh vào tuần hoàn, trong khi PE và ngân hàng thương mại có xu hướng tập trung ở mức “vừa”, do thường đầu tư đa ngành và xem tiêu chí tuần hoàn như một phần của khung ESG rộng hơn.

Hình 4. Mức độ tập trung vào kinh tế tuần hoàn (n = 116)

Chất thải – tái chế và nhựa dẫn đầu về lĩnh vực quan tâm; dệt may, bao bì còn thiếu nhà đầu tư chuyên biệt

Trong số 88 tổ chức có mô tả lĩnh vực trọng tâm cụ thể, chất thải và tái chế được đề cập nhiều nhất (40 tổ chức, 45%), tiếp theo là nhựa (24 tổ chức, 27%), nông nghiệp/thực phẩm bền vững (22 tổ chức, 25%) và năng lượng (21 tổ chức, 24%). Dệt may, hóa chất, logistics và bao bì có số lượng nhà đầu tư quan tâm ít hơn đáng kể (dưới 10%), dù đây đều là các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đang chịu áp lực chuyển đổi tuần hoàn lớn từ các quy định như EPR và tiêu chuẩn xanh của EU.

Hình 5. Lĩnh vực trọng tâm được đề cập nhiều nhất (trên 88 tổ chức có mô tả lĩnh vực cụ thể)

Việt Nam, Singapore và Mỹ là ba điểm đặt trụ sở phổ biến nhất

40 tổ chức (34%) đặt trụ sở tại Việt Nam, trong đó quỹ PE chiếm tỷ trọng lớn nhất (14 tổ chức, gồm các quỹ thành viên của VinaCapital, Mekong Capital, IDG Capital Vietnam, Navis Capital, STIC Investments...), tiếp theo là 12 ngân hàng thương mại (Agribank, BIDV, HDBank, MB Bank, Vietcombank, VietinBank...) và 6 quỹ đầu tư mạo hiểm. Singapore đứng thứ hai (18 tổ chức, 16%), Mỹ đứng thứ ba (17 tổ chức, 15%); phần còn lại phân tán tại châu Âu và một số thị trường châu Á khác. Nhiều quỹ VC/PE quốc tế lớn — như Circulate Capital, ADB Ventures, Beacon Fund, ABC Impact — tuy chưa đặt trụ sở tại Việt Nam nhưng đã và đang tích cực tìm kiếm cơ hội đầu tư tại đây.

“Doanh nghiệp cần xác định đúng loại hình nhà đầu tư phù hợp với giai đoạn phát triển và mô hình kinh doanh của mình, thay vì tiếp cận đại trà.”

Một số điểm đáng lưu ý

Thị trường đa dạng nhưng phân mảnh: 116 tổ chức trải rộng trên 15 loại hình khác nhau, không nhóm nào chiếm ưu thế tuyệt đối.

Khoảng trống vốn giai đoạn hạt giống: nguồn vốn hiện có tập trung ở giai đoạn tăng trưởng (từ 1–5 triệu USD trở lên), trong khi số tổ chức tài trợ dưới 100.000 USD cho doanh nghiệp mới khởi nghiệp còn rất ít.

Thiếu minh bạch về điều kiện tài trợ: 6 trong 10 tổ chức không công bố công khai mức tài trợ tối thiểu/tối đa, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc sàng lọc nhà đầu tư phù hợp.

Lệch trọng tâm ngành: chất thải/tái chế và nhựa được quan tâm vượt trội, trong khi dệt may và bao bì — hai ngành xuất khẩu chủ lực chịu áp lực chuyển đổi xanh từ thị trường EU — vẫn còn thiếu nhà đầu tư chuyên biệt.

Dòng vốn quốc tế là động lực chính cho giai đoạn sớm: khối ngân hàng và PE trong nước đóng vai trò lớn hơn ở giai đoạn tăng trưởng/mở rộng quy mô thông qua nợ và vốn cổ phần.

Hỗ trợ phi tài chính còn hạn chế: chỉ 23/116 tổ chức (20%) mô tả cụ thể các hình thức hỗ trợ đi kèm như cố vấn, đào tạo, kết nối mạng lưới.

Báo cáo được xây dựng dựa trên cơ sở dữ liệu “Go Circular Viet Nam – List of funders (062026)” do dự án Go Circular (GIZ) cung cấp, cập nhật lần gần nhất vào tháng 4/2026, là một hợp phần của tài liệu “Hướng dẫn tiếp cận tài chính dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam”. Doanh nghiệp và nhà nghiên cứu quan tâm có thể quét mã QR bên dưới để tra cứu danh sách đầy đủ, đồng thời nên xác minh trực tiếp với từng tổ chức trước khi nộp hồ sơ hoặc ra quyết định.